กัลยาณมิตร

วันศุกร์ที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558

ฝืน ไม่ฝืน

เราให้ได้เพราะของของเรา เราให้ไม่ได้เพราะไม่ใช่ของของเรา

เราให้ได้เพราะสิ่งนั้นของของเรา
เราให้เขาเรามีสิทธิ์ของสิ่งให้
เราให้ได้แบ่งเบาบางตระหนี่ใด
เราให้ได้ในสิ่งแวดล้อมพร้อมภพพันธุ์

เราให้ไม่ได้เพราะไม่ใช่ของของเรา
เราให้ไม่ได้ของของเราหาไม่
เราไม่ให้เพราะไม่มีของให้ไป
เราให้ไม่เพราะไม่มีของของเรา

วันพุธที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558

เขายึดมั่น เรายึดมั่น

เขายึดมั่นว่ามีเขาเป็นของเขา
เขายึดเราว่ามีเขาเขายึดมั่น
เขายึดรูปแบบอย่างเลิศร่างกายวรรณ
เขายึดขันธ์ขยันขบภพเปรียบยล

เรายึดมั่นว่ามีขันธ์วรรณพอใจ
เรายึดไขอายุเข็ญเป็นเราชาติ
เรายึดมั่นว่าเรานั้นวรรณเขาขาด
เรายึดอาตมันเขาเราอัตตา

บูชารูป บูชาอรูป

แกล้ง แกขึ้น

วันอังคารที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558

มีประโยชน์ ไม่มีประโยชน์

มีประโยชน์โภชน์ผลทางใด
มีประโยชน์ทางกายกรรมกิจ
มีประโยชน์ทางแนวชีวิต
มีประโยชน์ทางจิตทางใจ

ขยะที่มีประโยชน์

ไม่มีประโยชน์ตั่งไว้ใช้ไม่ได้
ไม่มีประโยชน์กายไม่ได้กิจ
ไม่มีประโยชน์วาจาคิด
ไม่มีประโยชน์จิตทางใจ

ขยะที่เป็นระเบียบ

วันพุธที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558

ของที่เป็นของเรา ของที่ไม่เป็นของของเรา

ของที่เป็นของของเรามีประโยชน์ง่ายในทาน
ของของเรามีสุขศานต์เมื่อคิดให้
ของของเราสะดวกได้ให้เวลาใด
ของของเราให้สบายเพราะของเรา
ของของเรายากหรือง่ายให้ใครใคร
ของของเรายากไม่ให้เรื่องใดขอ
ของของเรามันยากแท้เรื่องไรออ
ของของเราไม่ให้ขอเพราะของเรา

ของนั้นไม่ใช่ของเราให้ทานไม่
ของนั้นไม่ใช่ของเราให้ไม่ได้
ของนั้นของใช่ของเราทานได้ใด
ของนั้นไม่ใช่ของเราหมดทางทาน

ของที่เขาไม่ได้ให้

การปฏิสันถารตามหลักปฏิสันถาร 2

คำว่า “ปฏิสันถาร” ได้แก่ การต้อนรับแขกผู้มาถึงถิ่น, อาการเครื่องเผื่อแผ่, การต้อนรับปราศรัย มี 2 ประการได้แก่

1. อามิสปฏิสันถาร การปฏิสัณฐานด้วยอามิส ได้แก่ การต้อนรับด้วยปัจจัยสี่อย่างใดอย่างหนึ่งพอเหมาะพอควรแก่แขกผู้มาหา โดยความสุภาพเรียบร้อยสิ่งที่มนุษย์เกิดช่องว่างระหว่างกันและกันก็คือเรื่องเกี่ยวกับปัจจัย 4 ได้แก่อาหารการบริโภค เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม รวมเครื่องประดับต่างๆ เข้าด้วย ที่อยู่อาศัยรวมยวดยานพาหนะต่างๆ เข้าด้วย ยารักษาโรคมรวมเครื่องสุขภัณฑ์ต่างๆ เข้าด้วย ความเป็นอยู่ของมนุษย์เราไม่เหมือนกัน บางคนอยู่ในสกุลหรือภูมิประเทศได้เปรียบอาจมีปัจจัย 4 เหล่านี้ใช้อย่างเหลือเฟือ ส่วนคนที่อยู่ในสกุลหรือภูมิประเทศอันเสียเปรียบอาจมีปัจจัย 4 เหล่านี้น้อยหรือหาไม่ได้เลย ถ้ามนุษย์เราไม่มีการเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กัน เข้าทำนองที่ว่า “คนรวยก็รวยเหลือล้น คนจนก็จนเหลือหลาย” ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างมนุษย์ด้วยกันอย่างมากมายจนกลายเป็นแบ่งชนชั้นแตกแยกบาดหมาง ไม่มีทางประนีประนอมกันได้ เกิดการยื้อแย่งแข่งขันเบียดเบียน ปล้นสดมภ์เข่นฆ่ากันอย่างกว้างขวาง หาความสงบสุขไม่ได้ ฉะนั้น คนรวยจึงต้องสงเคราะห์เกื้อกูลคนจนด้วยปัจจัย 4 ตามสมควร อย่าเป็นคนคับแคบเสวยสุขอยู่แต่ผู้เดียว อย่าเป็นคนเห็นแก่ตัว เอารัดเอาเปรียบคนจนอยู่ทุกท่า แบบมือใครยาวสาวได้สาวเอา จะเข้าตำราที่ว่า “ยิ่งรวยก็ยิ่งคับแคบ ยิ่งรวยก็ยิ่งงก ยิ่งรวยก็ยิ่งเห็นแก่ตัว ยิ่งรวยก็ยิ่งเอาเปรียบคนอื่น” ถ้าสังคมมีบุคคลประเภทนี้มากความสงบสุขจะมีไม่ได้เลย

รวมความว่า อามิสสปฏิสันถาร หมายถึง การให้ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ซึ่งกันและกัน การต้อนรับปราศรัยด้วยใช้พัสดุสิ่งของเหมาะแก่ความต้องการ โดยควรแก่ฐานะของแขกผู้มาหา

2. ธัมมปฏิสันถาร การปฏิสันถารด้วยธรรม ได้แก่ การต้อนรับด้วยพูดจาปราศรัย ด้วยคำพูดที่สุภาพอ่อนโยน และคำพูดที่อ่อนหวาน และประกอบด้วยประโยชน์

มนุษย์เรายามประสบเคราะห์กรรมมีทุกข์โศกโรคภัยต่างๆ ย่อมต้องการที่พึ่งทางใจ หากเราไม่อยู่ในฐานะที่จะช่วยเหลือได้ทางปัจจัย 4 เพราะเราก็อยู่ในสภาพเดียวกับเขา แต่เรามีกำลังใจดีกว่าเขา รู้วิธีแก้ปัญหาต่างๆ ได้ดีกว่าเขา เราจะนิ่งเฉยดูความเดือดร้อนของเพื่อนมนุษย์โดยไม่ช่วยเหลืออะไรเลยนั้นไม่ได้ ที่ถูกต้องใช้ธรรมเป็นเครื่องปลุกปลอบใจเขา และข้อปฏิบัติในการดำเนินชีวิตให้เขาอยู่รอดปลอดภัยพ้นจากเคราะห์กรรมต่างๆ นั้น

การสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันอย่างนี้ ทางพระพุทธศาสนาเรียกว่า “ปฏิสันถาร” แปลว่า การอุดรูรั่วต่างๆ ระหว่างตนกับคนอื่น ก่อให้เกิดสามัคคีธรรมขึ้นระหว่างเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน ลบล้างรอยแตกแยกความร้าวฉานให้หมดสิ้นไป มีความคิดเห็นตรงกันแม้จะมีฐานะต่างกันก็อยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสงบสุข

ประโยชน์ของกัลยาณมิตร

ปัจจัยให้เกิดสัมมาทิฏฐิ ๒ (ทางเกิดแห่งแนวคิดที่ถูกต้อง, ต้นทางของความดีงามทั้งปวง)

๑. ปรโตโฆสะ (เสียงจากผู้อื่น การกระตุ้นหรือชักจูงจากภายนอก คือ การรับฟังคำแนะนำสั่งสอน เล่าเรียนความรู้ สนทนาซักถาม ฟังคำบอกเล่าชักจูงของผู้อื่น โดยเฉพาะการสดับสัทธรรมจากท่านผู้เป็นกัลยาณมิตร)

๒. โยนิโสมนสิการ (การใช้ความคิดถูกวิธี ความรู้จักคิด คิดเป็น คือกระทำในใจโดยแยบคาย มองสิ่งทั้งหลายด้วยความคิดพิจารณา รู้จักสืบสาวหาเหตุผล แยกแยะสิ่งนั้น ๆ หรือปัญหานั้น ๆ ออก ให้เห็นตามสภาวะและตามความสัมพันธ์แห่งเหตุปัจจัย)