กัลยาณมิตร

วันเสาร์ที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2558

ร่วง ไม่ร่วง

ร่วงรินดุจใบไม้ต้องสายลม
ร่วงหลุดตมล่วงหลุดตนหรือลมต้อง
ร่วงปลิวปลิดคราสายลมพัดใดตรอง
ร่วงเพราะต้องเพียงต้องลมหรือหมดกาล

ไม่ร่วงหลุดหยุดไม่ร่วงใบไม้ใหม่
ไม่ร่วงใครไม่ล่วงคำล้ำสิทธิ์ก่อน
ไม่ล่วงเลยมีหรือไม่ใจยากจร
ไม่ปริดปลิวใบไม้อ่อนเวลาใด

เธอจะถูกทำลาย เธอจะไม่ถูกทำลาย

เธอจะถูกทำลวดลายระบายสี
เธอจะมีลายสวยงามตามลายลิ่ว
เธอจะมีลายสุดแสนเลิศเด่นทิว
เธอจะมีลายดูพลิ้วผ่องแพรพรรณ

เธอจะไม่ถูกทำลายลวดยวดยิ่งยงค์
เธอไม่หลงไม่ทำลายกายกองหยัด
เธอไม่ถูกทำลวดลายกายขันธ์ภัทร
เธอจะไม่ถูกเยียดยัดในลวดลาย

วันพฤหัสบดีที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2558

ความขยาย. ความยุบ

วันอาทิตย์ที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2558

สัตว์เลี้ยงตลอดชีวิต สัตว์ป่าตลอดชีวิต

สุขสัตวเลี้ยงเพราะเขาเลี้ยงเลี้ยงดูให้
สัตว์เลี้ยงใครสัตว์เลี้ยงหัดมัดผู้เลี้ยง
สัตว์เลี้ยงรักผู้ให้นักปักใจเคียง
สัตว์เลี้ยงเมียงหาผู้ให้หมดทุกข์ทาง

สัตว์เขาไม่มีในใครในเขาเลี้ยง
สัตว์ไร้เคียงผู้เลี้ยงรัดมัดเขาไว้
สัตว์ในป่าต้องทำมาหากินไป
สัตว์ป่าไร้ผู้เลี้ยงราจ่าฝูงมี

วันศุกร์ที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2558

ดับทุกขัง เกิดทุกขัง

ดับทุจะจะริตให้ในฤทธิริบ
ทุกทุ กริบหยิบยื่นทุกขอการันตีฆ่า
ข้าตนตนข้าคือข้าขอรับชั้นมา
ขังไงหนาไปไม่ได้เธอต้องทน

ผุพัง. ไม่ผุพัง

สังขารย่อมผุพังมีกรรมใด
สังขารไม่มีผุพังมีด้วยหรือ
สังขารแน่มีผุพังแกร่งใดลือ
สังขารถือย่อมผุพังฝังร่างรวม

สังขารไม่ผุพังในโลกล่า
สังขารลาไม่ผุในแก่นแท้ศล
สังขารผุหาผุไม่กระดูกปน
สังขารตนสนในตัวความชั่วใคร
สังขารไม่มีผุพังยั้งยืนจุด
สังขารสุดสะอาดยังผุพังร้า
สังขารใจมีหรือไม่ดูง่ายตา
สังขารมาสังขารกลับได้รู้ใจ

สังขาร
ทำแทนสังขาร

เปลือก แก่น

เปลือกผิวแต่งหนังห่อแหล่งย่อมเปลี่ยนได้
เปลือกปลอกใส่เปลือกเลือกปรับสังคมสอน
เปลือกผิวร้ายในร่างไรในเปลือกคอน
เปลือกลอกปล้อนคอนในเนื้อแตกดับใคร

แก่นแกนในใสสว่างกลางในแก่น
กลางแกนแก่นแกนเนื้อในให้หรือรับ
แก่นกล่างแกร่งดูที่ใดอายุจับ
แกนแก่นปรับรับผิวเปลือกแกร่งแกนกลาง
แกนแกร่นกร่อนกลวงกลางก๋องแก่นแท้ทาน
แก่นรากนานกาลให้ธรรมทำแท้ให้
แก่นสละผู้ให้ณรากแข็งใน
แก่นไม่ให้ในมีหมดซึ่งตนตน
แก่นให้รักย่อมได้รักในรักตอบ
แก่นให้ชอบได้ความชอบตอบใช้ให้
แก่นให้ยากย่อมได้ยากกลับคืนไป
แก่นให้ไร้ในความไร้ในสิ่งทาน
แก่นให้รู้ย่อมได้รู้เรียนสุงสุด
แก่นในสุดของความงามสวยสุดค่า
แก่นในกัดรัดอยู่ใดในศรัทธา
แก่นสูงกว่าใจศรัทธาใจที่ใด

การปฏิสันถารตามหลักปฏิสันถาร 2

คำว่า “ปฏิสันถาร” ได้แก่ การต้อนรับแขกผู้มาถึงถิ่น, อาการเครื่องเผื่อแผ่, การต้อนรับปราศรัย มี 2 ประการได้แก่

1. อามิสปฏิสันถาร การปฏิสัณฐานด้วยอามิส ได้แก่ การต้อนรับด้วยปัจจัยสี่อย่างใดอย่างหนึ่งพอเหมาะพอควรแก่แขกผู้มาหา โดยความสุภาพเรียบร้อยสิ่งที่มนุษย์เกิดช่องว่างระหว่างกันและกันก็คือเรื่องเกี่ยวกับปัจจัย 4 ได้แก่อาหารการบริโภค เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม รวมเครื่องประดับต่างๆ เข้าด้วย ที่อยู่อาศัยรวมยวดยานพาหนะต่างๆ เข้าด้วย ยารักษาโรคมรวมเครื่องสุขภัณฑ์ต่างๆ เข้าด้วย ความเป็นอยู่ของมนุษย์เราไม่เหมือนกัน บางคนอยู่ในสกุลหรือภูมิประเทศได้เปรียบอาจมีปัจจัย 4 เหล่านี้ใช้อย่างเหลือเฟือ ส่วนคนที่อยู่ในสกุลหรือภูมิประเทศอันเสียเปรียบอาจมีปัจจัย 4 เหล่านี้น้อยหรือหาไม่ได้เลย ถ้ามนุษย์เราไม่มีการเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กัน เข้าทำนองที่ว่า “คนรวยก็รวยเหลือล้น คนจนก็จนเหลือหลาย” ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างมนุษย์ด้วยกันอย่างมากมายจนกลายเป็นแบ่งชนชั้นแตกแยกบาดหมาง ไม่มีทางประนีประนอมกันได้ เกิดการยื้อแย่งแข่งขันเบียดเบียน ปล้นสดมภ์เข่นฆ่ากันอย่างกว้างขวาง หาความสงบสุขไม่ได้ ฉะนั้น คนรวยจึงต้องสงเคราะห์เกื้อกูลคนจนด้วยปัจจัย 4 ตามสมควร อย่าเป็นคนคับแคบเสวยสุขอยู่แต่ผู้เดียว อย่าเป็นคนเห็นแก่ตัว เอารัดเอาเปรียบคนจนอยู่ทุกท่า แบบมือใครยาวสาวได้สาวเอา จะเข้าตำราที่ว่า “ยิ่งรวยก็ยิ่งคับแคบ ยิ่งรวยก็ยิ่งงก ยิ่งรวยก็ยิ่งเห็นแก่ตัว ยิ่งรวยก็ยิ่งเอาเปรียบคนอื่น” ถ้าสังคมมีบุคคลประเภทนี้มากความสงบสุขจะมีไม่ได้เลย

รวมความว่า อามิสสปฏิสันถาร หมายถึง การให้ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ซึ่งกันและกัน การต้อนรับปราศรัยด้วยใช้พัสดุสิ่งของเหมาะแก่ความต้องการ โดยควรแก่ฐานะของแขกผู้มาหา

2. ธัมมปฏิสันถาร การปฏิสันถารด้วยธรรม ได้แก่ การต้อนรับด้วยพูดจาปราศรัย ด้วยคำพูดที่สุภาพอ่อนโยน และคำพูดที่อ่อนหวาน และประกอบด้วยประโยชน์

มนุษย์เรายามประสบเคราะห์กรรมมีทุกข์โศกโรคภัยต่างๆ ย่อมต้องการที่พึ่งทางใจ หากเราไม่อยู่ในฐานะที่จะช่วยเหลือได้ทางปัจจัย 4 เพราะเราก็อยู่ในสภาพเดียวกับเขา แต่เรามีกำลังใจดีกว่าเขา รู้วิธีแก้ปัญหาต่างๆ ได้ดีกว่าเขา เราจะนิ่งเฉยดูความเดือดร้อนของเพื่อนมนุษย์โดยไม่ช่วยเหลืออะไรเลยนั้นไม่ได้ ที่ถูกต้องใช้ธรรมเป็นเครื่องปลุกปลอบใจเขา และข้อปฏิบัติในการดำเนินชีวิตให้เขาอยู่รอดปลอดภัยพ้นจากเคราะห์กรรมต่างๆ นั้น

การสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันอย่างนี้ ทางพระพุทธศาสนาเรียกว่า “ปฏิสันถาร” แปลว่า การอุดรูรั่วต่างๆ ระหว่างตนกับคนอื่น ก่อให้เกิดสามัคคีธรรมขึ้นระหว่างเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน ลบล้างรอยแตกแยกความร้าวฉานให้หมดสิ้นไป มีความคิดเห็นตรงกันแม้จะมีฐานะต่างกันก็อยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสงบสุข

ประโยชน์ของกัลยาณมิตร

ปัจจัยให้เกิดสัมมาทิฏฐิ ๒ (ทางเกิดแห่งแนวคิดที่ถูกต้อง, ต้นทางของความดีงามทั้งปวง)

๑. ปรโตโฆสะ (เสียงจากผู้อื่น การกระตุ้นหรือชักจูงจากภายนอก คือ การรับฟังคำแนะนำสั่งสอน เล่าเรียนความรู้ สนทนาซักถาม ฟังคำบอกเล่าชักจูงของผู้อื่น โดยเฉพาะการสดับสัทธรรมจากท่านผู้เป็นกัลยาณมิตร)

๒. โยนิโสมนสิการ (การใช้ความคิดถูกวิธี ความรู้จักคิด คิดเป็น คือกระทำในใจโดยแยบคาย มองสิ่งทั้งหลายด้วยความคิดพิจารณา รู้จักสืบสาวหาเหตุผล แยกแยะสิ่งนั้น ๆ หรือปัญหานั้น ๆ ออก ให้เห็นตามสภาวะและตามความสัมพันธ์แห่งเหตุปัจจัย)